Efsane 1. Yutulan sakızı sindirmek yıllar sürer.
Doğru değildir. Sakız yutulduğunda mide ve barsaklarda sindirilmez. Ancak tüm yenilen ve yutulan şeyler gibi normal barsak faaliyetleri ile dışkılama sırasında dışarı atılır. Özellikle bazı çocuklarda ve erişkinlerde görülen takıntı haline gelmiş fazla miktarda sakız yutulması durumunda sorun yaratabilir ve barsakları tıkayabilir.
Efsane 2. Baharatlı gıdalar ülsere neden olur.
Hayır doğru değildir. Uzun yıllar boyunca bunun doğru olduğu düşünülmüştür. Oysa midede ülser yapan nedenleri bugün daha ayrıntılı olarak biliyoruz. Günümüzde H. Pylori adı verilen mikrop, stress, bazı ilaçlar bunun en önemli nedeni olarak kabul edilmektedir. Çok sıcak yenen bol baharatlı gıdaların dahi bazı kişilerde ülseri sadece kötüleştirdiğini ancak nedeni olmadığını biliyoruz.
Efsane 3. Ağır kaldırmak fıtık yapar.
Bu çok doğru değildir. Ağırlık kaldırmak tek başına fıtık nedeni değildir. Ancak karın duvarındaki zayıflıklar nedeni ile öksürük ve kabızlık gibi kolaylaştırıcı nedenlerin varlığında ağır kaldırmak da kolaylaştırıcı bir neden olarak fıtık oluşmasına katkıda bulunur. Özellikle kasık bölgesi, göbek ve göbeğin üst tarafı en çok oluşan yerlerdir.
Efsane 4. Sadece alkol tüketenler siroz olur.
Aşırı alkol tüketiminin sirozun önemli nedenlerinden biri olduğu doğrudur. Alkol karaciğer hücrelerini hasara uğratır ve iyileşmeyi geciktirir fakat bu durum mutlaka siroz olacak anlamına gelmez. Ancak Hepatit B ve C gibi hastalıklar ve aynı zamanda bazı kimyasal maddeler de siroz oluşumuna neden olurlar.
Efsane 5. Kuruyemişler divertikülit yapar.
Daha önceleri bu bilginin doğru olduğu sanılırdı. Özellikle fındık, fıstık, patlamış mısır gibi gıdaların özellikle kalın barsakta bulunan divertiküllerin içine girgiği ve orada infeksiyon oluşturduğu düşünülürdü, oysa bunun doğru olmadığı ve tam tersine lifli gıda tüketenlerde hem divertiküllerin daha az oluştuğu hem de divertikülit oluşma ihtimalinin daha düşük olduğu ortaya çıkarılmıştır.
Efsane 6. En fazla gaz yapan yiyecek kuru fasulyedir.
Bu bilgi çok doğru değildir. Özellikle belli yaşın üzerinde ve laktoz intoleransı olanlarda süt ve süt ürünleri çok fazla gaza neden olurlar. Ayrıca hızlı yemek yiyenlerde de çok fazla gaz yakınması oluşmaktadır.
Efsane 7. Yaşlanma kabızlığa neden olur.
İlerleyen yaşla birlikte ortaya çıkan kabızlığın nedeni yaşlanmak değildir. Bunun nedeni daha çok kullanılan bazı ilaçlar, hareketsizlik, yenen gıdalara dikkat etmemek, yeterli sıvı ve su almamaktır. Bunlara dikkat edildiği sürece, kabızlık hangi yaşta olursa olsun sorun olmayacaktır.
Efsane 8. İshal olunca lifli gıdalar tüketilmez.
Kabızlık tedavisinde yararı olan lifli gıdalar belli oranlarda alındıklarında tam tersine ishal durumunda da yararlı olmaktadırlar. Özellikler içerdikleri besin ögeleri nedeni ile ishal olunca da bazı durumlarda alınmaları gerekmektedir.
Efsane 9. Kolon kanseri olunca anlarız.
Bu yanlış bir inanıştır. Kolon kanseri belli evrelere gelinceye kadar herhangi bir belirti vermez. Bu nedenle riskli bireylerde 50 yaşından sonra kontrol muayeneleri ve tarama testleri mutlaka yapılmalıdır. Rutin kontrollerde ise her yıl dışkıda kan taraması, 5 yılda bir radyolojik veya sigmoidoskopi şeklinde kolon taraması ve her 10 yılda bir mutlaka kolonoskopi yapılmalıdır.
Efsane 10. Kolonoskopi çok zor ve tehlikeli bir işlemdir.
Bazı hastaların rüyalarına giren ve korkuya neden olan kolonoskopi işlemi düşünüldüğü gibi korkunç birşey değildir. Tam tersine günümüzde kullanılan bazı ilaçlar ile hem hasta hem de hekimler için oldukça rahat, korkusuzca ve sorunsuz olarak uygulanan tanı ve tarama yöntemidir. Gerekli olduğu zamanlarda barsak hazırlığı sonrası yapıldığında son derece kolay ve kısa bir sürede yapılmaktadır.
Efsane 11. Reflü yakınması olanların oturarak uyuması gerekir.
Bu bilgi kesinlikle doğru değildir. Fakat tanı konmuş reflü hastalığı ve mide fıtığı olanların yataklarında uyurken yastıksız uyumamaları ve gerekirse çift yastıkla uyumaları önerilir. Sadece yastıkla alınan önlemler çoğunlukla yeterli olmakta ve ilave tedbire gerek kalmamaktadır.
Efsane 12. İBS tamamen diyete bağlıdır.
İrritable-
Efsane 13. Stres İBH’na neden olur.
Stres pek çok hastalığın kötüleşmesine neden olurken İltihabi Barsak Hastalığının ( İBH ) nedeni değildir. Barsakları tutan, barsak duvarında iltihaba ( Crohn Hastalığı, Ülseratif Kolit gibi ) neden olan ve çoğunlukla genetik yapı, bağışıklık sistemi, psişik durum, ilaçlar, bakteri ve virüslerin neden olduğu düşünülen kompleks bir hastalık tablosudur.
Efsane 14. Çölyak hastalığı sürekli karın ağrısına neden olur.
En çok bilinen Çölyak hastalığı belirtileri şişkinlik, gaz, diyare ve sonrasında oluşan kansızlık, kemik erimesi, depresyon, çocuklarda büyüme sorunları ve herpes benzeri dermatittir. Ağrı her zaman görülen bir bulgu değildir. Ağrı söz konusu ise bir başka sağlık sorunu olabilir ve araştırılması gereklidir.
SİNDİRİM EFSANELERİ